muhtar nasıl seçilir?

Muhtarlık - Muhtar - Muhtar Nasıl Seçilir - Muhtar Seçimleri

 

Muhtar Seçimleri - Muhtar Nasıl Seçilir - Muhtarlık Hakkında Bilgi - Nasıl Muhtar Olunur



Genel Tanım :

Muhtar Köy veya mahalle yönetiminin başında bulunan kişiye verilen isimdir.

Muhtar, köy veya mahalle halkı tarafından seçilir. Muhtar seçiminde de siyasi partiler aday gösteremezler. Muhtarların görev süresi beş yıldır. Muhtar köy tüzelkişiliğini temsil eder. İhtiyar heyeti ile birlikte köy işlerini yürütür. Aynı zamanda muhtar, genel yönetimin temsilcisi sıfatıyla da yasaları ve hükümet emirlerini halka duyurur, köy içinde dirlik ve düzenliği sağlar. Genel yönetimle ilgili işlerin köyde uygulanmasına yardımcı olur.

Görevini gereği gibi yapmayan muhtarlar köyün bağlı olduğu ilçe idare kurulu kararı ile görevden uzaklaştırılabilir. Muhtarın köy yararına olmayan kararını vali veya kaymakam bozabilir. Ancak mülki amirler, muhtarların yerine karar alamazlar; bozma sebeplerini gerekçesiyle açıklarlar.

ŞEHİR VE KASABALARDAKİ MAHALLE MUHTAR VE İHTİYAR KURULLARI TÜZÜĞÜ

Bakanlar Kurulu Karar Tarihi - No: 04/04/1945 - 3/2412

Dayandığı Kanun Tarihi - No: 10/04/1944 - 4541

Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi - No: 26/04/1945 - 5991

BÖLÜM 1 : GENEL HÜKÜMLER


Madde 1 - Şehir ve kasabalarda mahalle muhtar ve ihtiyar kurullarının ne yolda seçilecekleri ve görevlerini nasıl yapacakları aşağıdaki maddelerde gösterilmiştir.

Madde 2 - Şehir ve kasabalarda kurulu bulunan ve Belediye Kanununun (8) inci maddesine göre belediye meclisinin ve o yer idare kurulunun kararı ve valinin onaması ile yeniden kurulacak olan mahallelerde bir muhtar ve muhtarın başkanlığında bir ihtiyar kurulu bulunur.

Madde 3 - Yapılacak işler bakımından bir kaç mahallenin bir muhtar ve ihtiyar kuruluna bağlanması veya bir mahallede birden fazla muhtar ve ihtiyar kurulu bulunması o kısımda oturan belediye seçmenlerinin çokluğu tarafından imzalı bir mazbata ile veya yerin en büyük mülkiye memurluğunca görülecek idari lüzum üzerine belediye meclisinin kararına ve o yerin en büyük mülkiye memurunun onamasına bağlıdır.

Madde 4 - Mahalle muhtar ve ihtiyar kurulu, bir muhtar ile dört üyeden kurulur, kurulun dört yedek üyesi vardır.

BÖLÜM 2 : MUHTAR VE İHTİYAR KURULLARININ SEÇİMİ


Madde 5 - Mahalle muhtar ve ihtiyar kurulu ile bunların yedek üyeleri mahalle halkı tarafından seçilir. Bu seçim her dört yıllık bir dönem sonunda yenilenir.

Madde 6 - Bir seçim dönemi içinde her hangi bir sebeple olursa olsun seçimin yenilenmesi halinde yeni muhtar ve ihtiyar kurulu üyelerinin görevi o dönem sonunda biter.

Madde 7 - Seçimin belediye meclisinin belli seçim yılı içindeki Aralık ayında bitirilmesi şarttır.

Madde 8 - Seçime katılmak ve oy vermek için:

1 - Türk olmak,

2 - Seçim başlamadan önce en aşağı altı aydanberi o mahallede oturmakda bulunmuş olmak,

3 - (18) yaşını bitirmiş olmak,

4 - Hırsızlık, kaçakçılık, dolandırıcılık, sahtecilik ve sahte kağıtları bilerek kullanmak, inancı kötüye kullanmak gibi yüz kızartıcı suçlardan biri ile veya ağır hapis cezasiyle hükümlü veyahut kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak, lazımdır.

Madde 9 - Subaylar, erat, askeri memurlar ve polisler mahalle muhtar ve ihtiyar kurulu seçimlerinde oya katılamazlar.

Madde 10 - Mahalle muhtarlığına ve ihtiyar kurulu üyeliğine seçilmek için:

1 - Türk olmak,

2 - Seçim başlamadan önce en aşağı bir yıldanberi o mahallede oturmakta bulunmuş olmak,

3 - (25) yaşını bitirmiş olmak,

4 - Hırsızlık, kaçakçılık, dolandırıcılık, sahtecilik ve sahte kağıtları bilerek kullanmak, inancı kötüye kullanmak gibi yüz kızartıcı suçlardan biriyle veya ağır hapis cezasiyle hükümlü veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak,

5 - Türkçe okur yazar olmak, şarttır.

Madde 11 - Milletvekilleri, İl Umumi Meclisi üyeleri, subaylar, erat, askeri memurlar, yargıçlar, genel, özel ve katma bütçelerle idare edilen daire ve kurumlardan aylık alan memurlar, mahalle muhtar ve ihtiyar kurulu üyeliğine seçilemezler.

Madde 12 - Muhtar ve üye olmak için gereken ve (10) uncu maddede yazılı olan şartlardan her hangi birine bozukluk gelir veya (11) inci maddedeki durumlardan her hangi biri gerçekleşirse muhtarlık ve üyelik sıfatı kalkar.

Muhtar ve ihtiyar kurulu üyelerinin talim ve manevra maksadiyle 45 günden fazla silah altına alınmaları halinde de yukarıki hüküm uygulanır. Ancak bu sıfatın kalktığına ve üyelerden birinin çekilmesinin kabulüne veya vazifeye devamsızlık sonucu bir üyenin çekilmiş sayılmasına, seçimi onamağa yetkili bulunan makamlarca karar verilir.

Madde 13 - Ana, baba, büyük ana, büyük baba, evlat, kardeş, kaynana, kayınbaba, büyük kaynana, büyük kayınbaba, damat, gelin, enişte, kayınbirader, baldız ve görümceler mahalle muhtar ve ihtiyar kurulunda birleşemezler.

Birleşmeye engel derecedeki hısımlık muhtarla ihtiyar kurulu üyelerinden birisi arasında olursa üye olanın yerine en çok oy almış bulunan yedek üye getirilir.

İhtiyar kurulunda birleşmesi yasak olanlar seçilmiş ise en çok oy kazanmış olan, bu da eşit ise evli olan ve evlilerden yaşı büyük olan ve bu da eşit ise çocuğu çok olan üyelik sıfatını alır. Çocuk sayısının da eşitliği halinde kimin alınacağı ad çekme ile belirtilir.

Seçimden sonra dünür olanlar da yukarki hükümlere bağlıdır.

............
Madde 26 - Mahalle muhtarlığı ile ihtiyar kurulu asil ve yedek üyelerinin seçimi il merkezine bağlı yerlerde valinin ve ilçe içindeki yerlerde kaymakamın onamasiyle kesinleşir.

Seçim mazbatası kesinleştikten sonra dosyasında saklanarak tasdikli bir örneği iş gördüğü yerde asılmak üzere muhtara gönderilir.

Madde 27 - Muhtar ve ihtiyar kurulu seçimlerinde bu tüzük hükümlerine aykırılık olduğu bir ay içinde seçimi onamağa yetkili makamlar yanında ileri sürülebilir. Gerek bu ve gerek (25) inci maddenin (F) fıkrasına göre böyle bir ileri sürme seçim mazbatasında yazılmış bulunduğu halde bu makamlar tarafından soruşturma yapılarak kağıtları mahallenin bağlı bulunduğu ilçe veya il idare kuruluna verilir.

İdare kurulları bu kağıtları inceliyerek en çok bir ay içinde kararını verir. İdare kurullarının verecekleri bu kararlara karşı her hangi bir makama itiraz edilemez. Karar seçimin bozulması yolunda ise en çok bir ay içinde yeniden seçim yapılır. Bunun için yeni bir seçim komisyonu kurulur. Seçimin bozulması seçim komisyonunun yaptığı hatalara dayanıyorsa komisyon hakkında (31) inci maddenin (Ç) fıkrası hükmü uygulanır.

Madde 28 - Seçimi onanmıyan muhtarın yerine bir ay içinde bir başkası seçilir ve seçimi onanmıyan üyelerin yerine kendilerinden sonra oy kazanmış olan yedek üyelerden biri getirilir. Yedek üyelerden de bir veya bir kaçının seçimi onanmamak suretiyle asıl üyeliğe getirilecek yedek üye kalmazsa bir ay içinde boş üyelik sayısınca asıl ve tam sayıda da yedek üye seçimi yapılır.

Madde 29 - Mahalle muhtar ve ihtiyar kurulları görevlerini yapmakta savsadıkları halde vali veya kaymakamlar kendilerine yazılı uyartıda bulunurlar. Bu uyartıya aldırmayarak direnenlerin işten eli çektirilerek yerlerine - varsa - geri kalan üyelerden vekil tayin olunur.

İşten el çektirilenler hakkındaki kağıtlar en kısa bir zamanda idare kurulunca incelenerek verilecek karara göre ya görevlerine yeniden başlattırılır veya görevlerine son verilir.

Madde 30 - Muhtarlık ölüm, çekilme, vazifeden çıkarılma, seçimin onanmaması, 45 günden fazla askere alınma gibi sebeplerle veya her hangi başka bir şekilde boş kalırsa, yenisi seçilinceye kadar vali veya kaymakam mahalle ihtiyar kurulu üyelerinden birini muhtarlık görevlerini yapmağa yetkili kılar. Mahalle ihtiyar kurulu üyeliğinde boş yer olursa bu yer yedek üye ile doldurulur. Yedek üye kalmamış bulunursa boşluk sayısınca yeniden seçim yapılır. Yeni seçimler bir ay içinde yapılır

BÖLÜM 4 : MAHALLE MUHTAR VE İHTİYAR KURULLARININ GÖREVLERİ


Madde 32 - Mahalle muhtar ve ihtiyar kurullarının göreceği işler şunlardır:

1 - (Nüfus Kanunu) na göre:

A) Kendilerini nüfus kütüğüne yazdırmamış olanlara ilmühaber vermek.

B) Nüfus kağıdını kaybedenlere, kendi imzalariyle verecekleri bildirime dayanarak ilmühaber vermek.

C) Doğum olaylarını nüfus idarelerine bildirmekle ödevli olan baba, veli veya vasilerin dolduracakları olay ilmühaberlerini onamak. (Bu ilmühaberlerde doğan çocuğun adı, soyadı, doğduğu yer, tarih ve günü, baba ve anasının adlariyle soyadları, mahalle, sokak ve ev numarası, şahitlerin adları, soyadları, yaptıkları iş ve oturdukları yer gösterilir.)

Ç) Ölüm olayları için bulunduğu nüfus dairesine (ölüm gününden başlıyarak en çok on gün içinde) ilmühaber vermek. (Bu ilmühaberde ölenin ve baba ve anasının adlariyle soyadları, ölenin evli olup olmadığı, evli ise kimin koca veya karısı olduğu, yaşı, işi, doğduğu yeri, ölümünün sebebi, günü ve mümkün ise saati yazılır.)

D) Yerleşmek maksadiyle veya altı aydan fazla devam edecek misafirlik sure tiyle yapılacak yer değiştirmelerinin kütüklere yazılması için ilgililere ilmühaber vermek.

E) Sanat, sıfat, mezhep ve şekiller gibi hallerin nüfus kütüklerine yazılması için isteyenlere ilmühaber vermek.

2 - (1111) sayılı Askerlik Kanunu hükümlerine göre:

A) Her yıl askerlik çağına giren erkeklerin nüfus kütüğündeki künyelerini gösteren cetveller üzerine gereken veya ilk ve son yoklama memurları veya askerlik şubeleri tarafından istenilen her türlü bilgileri vermek.

B) Sorulacak işler hakkında bilgi vermek üzere askerlik meclislerinde hazır bulunmak.

C) Askerlik şubelerince hazırlanan çağrı pusulalarını imza karşılığında alarak pusulalarda yazılı olanlar, mahallelerinde iseler, kendilerine, değil iseler ana, baba, kardeş veya başka hısımlarına bildirmek ve pusulalarda gösterilen günde çağrılanları çağrı pusulalarıyla birlikte alarak askerlik meclisine gitmek ve çağrı üzerine gelmemiş olanlardan mahallelerinde bulunmıyanların nerede, ne gibi işlerde bulunduklarını, mahallelerinde bulundukları halde askerlik meclisine gelemiyecek derecede hasta veya çürük olanların hastalıklarını veya çürüklüklerini ve hapiste olanlar varsa ne için ve nerede mahpus olduklarını ve kaç gün hapis kalacaklarını, orta veya yüksek okullarda okuyanlar varsa, hangi okulda ne vakitten beri okumakta olduklarını askerlik meclisine bildirmek.

Ç) Yoklama gününde yoklama cetvelindeki adlar okunurken adları okunanların gelip gelmediklerini ve gelenleri cetvelde yazılı ad sahipleri olup olmadıklarını sorulacak soru üzerine bildirmek.

D) Askere yollama tarihinden başlıyarak sonu belirsiz kalanlar hakkında şahadetname vermek.

..............

5 - (1412) sayılı (Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu) na göre:

A) Yargıç veya cumhuriyet savcısı hazır olmaksızın kolluk tarafından evlerde veya iş görülen yerlerle kapalı yerlerde yapılacak aramalarda hazır bulunmak.

B) Bir davayı temyiz isteğinde bulunacak kimselerin yatırmak ödevinde bulundukları depo parasını yatırmaktan ayrıklı tutulabilmeleri için fakir oldukları hakkında ilmühaber vermek.

6 - (Hayvan sirkatinin meni hakkındaki kanun) hükümlerine göre:

A) Hayvanını satmak isteyenlerle hayvan satın alanlara ilmühaber vermek.

B) Ödettirilmesi gereken çalınmış hayvan bedelini mahalle halkına paylaştırmak.

C) Hayvan hırsızları ve yatakları hakkında zabıt tutarak kolluğa vermek.

13 - (2644) sayılı (Tapu Kanunu) hükümlerine göre:

A) Sahiplerinin verecekleri bildirimle yetinilerek yapılacak malını ve hakkını kullanma işlemlerinin dışında kalan gayrı menkul mallara ilişkin bağıt ve kütüğe geçirme işlerinde gayrimenkulün sınırı ve diğer vasıfları hakkında sahipleri tarafından verilecek bildirimleri onamak.

B) Medeni Kanunun yürürlüğe girmesi tarihinden önce ölen kimselerin mirasçıları tarafından yaptırılacak intikal işlerinde ilmühaber vermek.

C) Kayıt ve senetlerine fotoğraf yapıştırmak isteyenlerin hüviyetlerini ve işin ilişkin olduğu gayrimenkulün sahibi olduğunu gösterir ilmühaber vermek.

Ç) Tapu işlemlerinde tapu dairelerince istenilecek hüviyeti onama ilmühaberlerini vermek.

14 - Mahallede oturanlarla yakından ilgilenerek mahalleye girdiğini haber aldığı hüviyeti belirsiz, ve şüpheli kimseler hakkında kolluğa haber vermek.

15 - (1593) sayılı (Umumi Hıfzıssıhha Kanunu) na göre haber verilmesi mecburi olan salgın ve bulaşıcı insan hastalıklarını haber aldığı gün hemen şehir ve kasabada bulunan resmi sağlık kurumlarından birine ve en büyük mülkiye memuruna yazı ile bildirmek.

16 - (1234) sayılı (hayvanların sağlık zabıtası hakkındaki kanun)hükümlerine göre haber verilmesi mecburi olan salgın ve bulaşıcı hayvan hastalıklarını haber aldığı gün hemen şehir ve kasabada bulunan resmi veteriner kurumlarından birine ve en büyük mülkiye memuruna yazı ile bildirmek.

17 - (2906) sayılı (Nebatları Hastalık ve Zararlı Böceklerden Koruma Kanunu) hükümlerine göre bitkilere zarar veren böceklerin çıktığını haber aldığı gün hemen şehir ve kasabada bulunan resmi ziraat kurumlarından birine ve en büyük mülkiye memuruna yazı ile haber vermek.

18 - Yardıma muhtaç olanlara fakirlik ihtiyaç ilmühaberlerini vermek.

19 - Mahallede oturanlar hakkında resmi kurumlar tarafından istenilen iyi hal kağıtlarını yazmak ve konut senedini onamak.

20 - Bakanlar Kurulunca, halkın ihtiyaçlarını karşılamak ve kamu hizmetlerini kolaylaştırmak üzere karar altına alınacak işlerden o mahalleye ilişkin kısımları uygulamak,

(Bu işlerin nasıl görülecekleri hakkında kararlarda ayrıca açıklık varsa bu yolda, yoksa ihtiyar kurullarının çokluğu ile görülür.)

........

BÖLÜM 5 : HARÇLAR VE TARİFELER


Madde 34 - Mahalle muhtar ve ihtiyar kurulları tarafından (vatandaşların kendi özlük işlemlerine esas olacak nitelikte olmak üzere) görülecek hizmetlere karşılık olarak ilgili iş sahiplerinden harç alınır ve alınan harç miktarı gerek iş sahiplerine verilen her türlü kağıtlarda ve gerek muhtarlıkta bulunan harç defterinde gösterilir.

Madde 35 - Muhtarların hangi işlerden ne miktar harç alacakları her yıl başında il içindeki bütün şehir ve kasabalar için il idare kurullarınca kararlaştırılacak bir tarife ile belirtilir ve ilan olunur.

Muhtarlar bu tarifenin valiler tarafından tasdikli bir örneğini muhtarlık odasında iş sahiplerinin görebilecekleri yerde asılı olarak bulundurmak ödevindedirler.

Madde 36 - Harç tarifesinin yapılmasında tarifenin uygulanacağı şehir veya kasabanın ekonomi durumu, halkın geçim düzeyi ve yaşama şartları ve bu harçları ödeme yeteneği gözönünde tutulacağı gibi muhtarlık işlerinin yürütülmesi için gerekli olan kira, ısıtma, aydınlatma ve hizmetçi ücreti gibi giderler de gözetilir.

Madde 37 - Fakirlikleri, en büyük mülkiye memuru tarafından kabul edilenlerden ve kanun ve tüzüklerin bir kamu hizmeti olarak muhtarlara ve ihtiyar kurullarına yüklettiği görevlerden harç alınmaz.

Madde 38 - Muhtarlık işlerinden alınacak harçlar yalnız muhtarlara aittir.

Muhtarlık işlerinin yürütülmesi için gerekli olan kira, ısıtma, aydınlatma, hizmetçi ücreti, kırtasiye gibi giderler bu harçlardan ödenir.

BÖLÜM 6 : TÜRLÜ HÜKÜMLER



Madde 39 - Muhtar, kendisine çalışma yeri olarak belli bir yer ayırmak ve bu yerde gündelik işlerini görmeğe yetecek kadar günün belli saatlerinde bulunmak ve bunu mahalle halkına ilan etmek ve yerin en büyük mülkiye memuruna bildirmek ve çalışma yerinin giriş kapısının uygun bir yerine muhtarlığın başlığını taşıyan bir levha koymak ödevindedir.

Madde 40 - İhtiyar kurulu asli üyeleri haftada en az iki defa belli saatlerde muhtarın çalışma yerinde toplanmak ödevindedirler. Bu saatlerin dışında muhtarın çağrısı üzerine toplanırlar.

Madde 41 - Muhtar ve ihtiyar kurulu üyeleri, görevlerini günü gününe görürler ve her hangi makbul sebepler olmadıkça halkın işlerini hiç bir suretle bir günden fazla alıkoyamazlar.

Madde 42 - Muhtarlar, örneği, Dahiliye Bakanlığınca belirtilecek şekilde resmi mühür kullanırlar. İki veya daha fazla mahallelerin bir muhtar ve ihtiyar kuruluna bağlanmasında, mühürün örneği bozulmamak şartiyle bağlanan mahallelerin adları mühürde yazılır. Bir mahallenin birden fazla muhtar ve ihtiyar kuruluna ayrılmasında da muhtarlığın mahallede aldığı numara yazılır.

Muhtarlar, her türlü kağıtlara basdıkları mühürün kenarına, imzalarını koymak ve ayrıca kağıtların uygun bir yerine adreslerini, başlıklarını, ad ve soyadlarını yazmak ödevindedirler.

Muhtarlık mühürü, yalnız muhtarlarda veya vekillerinde bulunur ve yalnız bunlar tarafından kullanılır ve saklanır.

Madde 43 - Muhtarlık resmi mühriyle muhtar ve ihtiyar kurulu üyelerinin imzaları ve adresleri, en büyük mülkiye memuru tarafından onanarak il ve ilçe yazı kalemleriyle bucak müdürlüklerine ve mahkeme kalemlerine, maliye, özel idare, nüfus, tapu ve polis dairelerine ve askerlik şubelerine en büyük mülkiye memuru eliyle verilir.

Madde 44 - Muhtarların kullanacakları her türlü defter, fiş, ilmühaber, şehadetname ve başka kağıtlardan gerekli görülenlerin örnekleri Dahiliye Bakanlığınca yapılır ve kendilerine bildirilir. Muhtarlar bu örneklere uygun defter, fiş, ilmühaber, şehadetname ve başka kağıtlar kullanmak ödevindedirler.

Dahiliye Bakanlığı bu örnekleri yaparken istatistik işleriyle ilgili olanları hakkında İstatistik Genel Direktörlüğünün de düşüncesini alır.

Madde 45 - Mahalle bekçileri, mahalle muhtar ve ihtiyar kurullarına, görevlerini yapmakta yardım etmekle ödevlidirler. Muhtarlar bunun için gerektiğinde bekçinin bağlı bulunduğu polis merkezine veya jandarma komutanlığına baş vururlar.

Madde 46 - Muhtarlar, her hangi zaruri bir sebeple geçici bir zaman için görevlerinden ayrılmak istediklerinde yerlerine ihtiyar kurulu üyelerinden birini vekil bırakmak suretiyle işi, yerin en büyük mülkiye memuruna bildirirler.

Madde 47 - Şehir ve kasabalarda mahalle muhtar ve ihtiyar kurulları teşkiline dair (4541) numaralı kanunun (23) üncü maddesine dayanılarak yapılmış ve Danıştay tarafından incelenmiş olan bu Tüzük Resmi Gazete ile yayımının ertesi gününden başlayarak yürürlüğe girer.

Madde 48 - Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !